ZIOŁA

KRAKGRAF_Oferta_NasionkoSC_ZIOLA

Zioła, rośliny zielarskie – wszystkie rośliny, które zawierają substancje wpływające na metabolizm człowieka (np. olejki eteryczne) i dostarczające surowców zielarskich. Są to gatunki lecznicze, przyprawowe, także trujące. Grupa ta obejmuje przede wszystkim jednoroczne i dwuletnie rośliny zielne, ale także drzewa, krzewy, warzywa i byliny. Zalicza się do nich także niektóregrzyby. Zioła stosowane są m.in. w ziołolecznictwie, aromaterapii i jako przyprawy.

Rośliny zielarskie ze względu na sposób użytkowania dzieli się na:

  • rośliny lecznicze
  • rośliny przyprawowe
  • rośliny olejkodajne

Część roślin może równocześnie posiadać własności lecznicze, być stosowana jako przyprawa i dostarczać olejków eterycznych. Leki uzyskane z ziół to leki ziołowe.

Hodowlą i uprawą ziół zajmuje się dział ogrodnictwa zwany zielarstwem.

Pozyskiwanie i uprawa ziół

  • Najprostszym zabiegiem pozyskiwania roślin zielarskich jest ich zbiór ze stanowisk naturalnych. Dotyczy to jednak tylko gatunków krajowych i to tych, których zasoby są bardzo duże. Zbiór ze stanu naturalnego jest uciążliwy i pracochłonny. Surowiec roślinny powinien pochodzić z miejsc ekologicznie czystych. Rośliny zbierane ze stanowisk naturalnych:
    • bez czarny
    • borówka czernica (czarna jagoda)
    • brzoza
    • głóg dwuszyjkowy
    • głóg jednoszyjkowy
    • jałowiec pospolity
    • kasztanowiec zwyczajny
    • krwawnik pospolity
    • lipa
    • mniszek lekarski (mniszek pospolity)
    • podbiał pospolity
    • pokrzywa zwyczajna
    • róża dzika
  • Obecnie z upraw otrzymuje się 75% surowca zielarskiego dla przemysłu farmaceutycznego. Istnieją całe plantacje tych roślin. Uprawia się głównie gatunki rodzime, ale także gatunki z innych stref klimatycznych, które się wcześniej aklimatyzuje. Dzięki uprawie ziół istnieje możliwość otrzymania odmian o określonym składzie chemicznym, odporności na choroby i szkodniki. Zaletą takiej uprawy jest także możliwość jej zmechanizowania, co ułatwia wykonywanie zabiegów uprawowych. Niektóre zioła pochodzące z upraw:
    • bazylia pospolita
    • fenkuł włoski
    • kminek zwyczajny
    • konwalia majowa
    • kozłek lekarski
    • mięta pieprzowa
    • naparstnica wełnista
    • majeranek ogrodowy
    • prawoślaz lekarski
    • rumianek pospolity
    • szałwia lekarska
    • tymianek właściwy
  • Zioła zbiera się w 4 okresach: wiosennym, letnim, jesiennym i zimowym. Następnie są one suszone w specjalnych suszarniach i przechowywane w dostosowanych do tego przechowalniach.

Ciekawostki

  • 16-20% produkcji światowej ziół należy do Polski, z czego ok. 80% to zioła pochodzące z upraw (ok. 60 gatunków), a 20% – ze stanowisk naturalnych.
  • 15 sierpnia w kościele katolickim obchodzona jest uroczystość liturgiczna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, która w polskiej tradycji jest nazywana świętem Matki Bożej Zielnej. Dzień Zielarza obchodzą wówczas organizacje i firmy zajmujące się zielarstwem (np. Polski Komitet Zielarski[1], Phytopharm S.A.). Podczas obchodów tego dnia w Klęce przez specjalistów wybierane jest Ziele Roku[2]. Tytuł ten dostały:
    • miłorząb dwuklapowy,
    • dzika róża,
    • głóg,
    • dziurawiec,
    • rumianek,
    • karczoch,
    • aloes,
    • aronia,
    • hakorośl rozesłana (czarci pazur),
    • żeń-szeń,
    • melisa,
    • tymianek,
    • męczennica cielista
    • aspalat prosty
    • ostropest plamisty
    • bez czarny